Σάββατο 17 Ιανουαρίου 2026
ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ "ΤΑ ΚΟΡΙΤΣΙΑ ΤΟΥ ΠΟΡΤΜΠΑΓΚΑΖ" ΤΗΣ ΜΑΡΓΑΡΙΤΑΣ ΦΡΟΝΙΜΑΔΗ-ΜΑΤΑΤΣΗ ΣΤΗΝ ΚΟΡΙΝΘΟ (28/4/25)
Δείτε πλούσιο φωτορεπορτάζ από Το ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΟ & ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΔΙΚΤΥΟ WE LOVE CORINTH & CORINTH GREECE για την επιτυχημένη βιβλιοπαρουσίαση της κας Μαργαρίτας Φρονιμάδη – Ματάτση με τίτλο: " Τα κορίτσια του πορτμπαγκάζ".
Η παρουσίαση πραγματοποιήθηκε με μεγάλη επιτυχία την Δευτέρα, 28 Απριλίου στον θεατρικό χώρο του Δημαρχείου Κορίνθου και συνδιοργανώθηκε από το «Αλκυονίδες» Σωματείο Λόγου και Τέχνης και την "Εταιρεία Κορινθίων Συγγραφέων".
Την εκδήλωση χαιρέτισαν ο Δήμαρχος Κορινθίων κ. Νικόλαος Σταυρέλης, ο πρόεδρος τους Εταιρείας Κορινθίων Συγγραφέων, Γιάννης Μπάρτζης, η προεδρος του Σωματείου Λόγου και Τέχνης Βούλα Τσέλιου – Ψωμά, η οποία και συντόνισε την εκδήλωση, καθώς και ο πρόεδρος του Συλλόγου Ηπειρωτών Κορινθίας Ηρακλής Τσάνης.
Ακολούθησαν οι ομιλίες, από την ποιήτρια και θεατρική συγγραφέα Μίνα Πέτρου – Βενετσάνου και τον ποιητή και συγγραφέα Γιάννη Σώκο. Σύντομη παρέμβαση έκανε μια από τις ηρωίδες του βιβλίου κα. Καλίνα Πλιάκοβα, ενώ κείμενα ανέγνωσε η ποιήτρια και παραμυθογράφος Ευαγγελία Πανούση. Την εκδήλωση πλαισίωσε το μουσικό τμήμα «4 εποχές».
Η εκδήλωση συγκέντρωσε πλήθος κόσμου, ανάμεσά τους λογοτέχνες, ακαδημαϊκούς και λάτρεις της λογοτεχνίας, που ήρθαν να γνωρίσουν από κοντά το έργο της συγγραφέως. Το βιβλίο, που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις «ΚΑΤΑΓΡΑΜΜΑ», αποτελεί μια συλλογή κοινωνικών και πολιτικών διηγημάτων, γεμάτα ευαισθησία, ανθρωπιά και αλληλεγγύη.
Η Μαργαρίτα Φρονιμάδη – Ματάτση μοιράστηκε τις σκέψεις και τις εμπειρίες της από τη συγγραφή του βιβλίου.
Οι παρευρισκόμενοι είχαν την ευκαιρία να αποκτήσουν υπογεγραμμένα αντίτυπα και να ανταλλάξουν απόψεις για τη λογοτεχνία και την τέχνη.
Το ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΟ & ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΔΙΚΤΥΟ WE LOVE CORINTH & CORINTH GREECE ήταν εκεί, συμμετείχε στην εκδήλωση ως υποστηρικτής επικοινωνίας, δείτε παρακάτω πλούσιο φωτορεπορτάζ!
We Corinth!
Οι εκδηλώσεις στην πόλη μας μέσα από τα μάτια των ντόπιων και των επισκεπτών!
ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ ΤΟΠΟΘΕΤΗΣΗΣ ΤΗΣ ΣΥΓΓΡΑΦΕΑ -ΠΟΙΗΤΡΙΑΣ
"Μετά την αθρόα συμμετοχή σας στην αποψινή εκδήλωση και λόγω της τεχνικής αδυναμίας του χώρου να καλύψει το ηχητικό άκουσμα της βιντεοληπτικής παρέμβασης του αγαπητού φίλου ποιητή-συγγραφέα και δημοσιογράφου Φώντα Λάδη, που λόγω πολλαπλών υποχρεώσεων δεν στάθηκε δυνατή η ζωντανή παρουσία του, σας οφείλω, εκτός από ένα μεγάλο ευχαριστώ κι ένα μικρό απόσπασμα από το κείμενο αυτής της παρέμβασης.
(Η φωτογραφία είναι από την συνεργασία της ποιήτριας με τον ΦΩΝΤΑ ΛΑΔΗ και τον συναυλιακό χώρο "ΜΑΡΙΑ ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗ" στην Κόρινθο για την διοργάνωση αφιερώματος στην επέτειο του ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟΥ (15/11/2017))
Ιδού λοιπόν:
"H MαργαρίταΦρονιμάδη-Ματάτση κάνει με το καινούργιο της βιβλίο «Τα κορίτσια του πορτμπαγκάζ» ένα ακόμα βήμα στη λογοτεχνική της πορεία, που ήδη προσμετρά 37 χρόνια και μας έχει δώσει έξη ποιητικές συνθέσεις και συλλογές και δυο αποδόσεις έργων ξένων ποιητών στα ελληνικά.
Δεν είναι όμως μόνο για αυτό γνωστή. Είναι και για την ενασχόληση της στα κοινά και για την σταθερή προσήλωσή της σε κάποιες σημαντικές αρχές και αξίες. Αυτές οι αξίες είναι που κινούν την πολύπτυχη κοινωνική δραστηριότητα της Μαργαρίτας Ματάτση και ξεπροβάλλουν συχνά ολοκάθαρα μέσα στο λογοτεχνικό της έργο. Που περιοριζόταν ώς τώρα, όπως είπαμε, στον αφαιρετικό χώρο της ποίησης.
Το νέο βιβλίο της συγγραφέα σε προϊδεάζει ήδη από το τίτλο του. Περικλείει 24 διηγήματα σε τρεις ενότητες . Εμείς θα σταθούμε στην πρώτη από αυτές τις τρεις ενότητες, αυτή που δίνει και τον γενικό τίτλο στη συλλογή. Σε όλο το βιβλίο άλλωστε το ύφος και η αφηγηματική τεχνική, ο ρυθμός και η ιδεολογική-ηθική προσέγγιση είναι η ίδια.
΄Εχουμε, λοιπόν, τις ιστορίες οχτώ γυναικών από το πάλαι ποτέ «ανατολικό μπλοκ», που βρέθηκαν στη χώρα μας μέσα στις γνωστές, ιδιαίτερα δύσκολες συνθήκες. Κάποιες μάλιστα από τις ηρωίδες αυτές ταξίδεψαν κυριολεκτικά κλειδωμένες -κατά τη διάβαση των συνόρων ή στα ενδιάμεσα μπλόκα της αστυνομίας- μέσα στο πορτμπαγκάζ του λεωφορείου που τις μετέφερε από τη χώρα τους στη δική μας.
Οι οχτώ ιστορίες και οι ηρωίδες που πρωταγωνιστούν σε αυτές δεν είναι επινοημένες. Ο αναγνώστης καταλαβαίνει αμέσως, ότι η συγγραφέας έχει δει και έχει μελετήσει από κοντά κάποιες -ίσως και όλες- από αυτές τις περιπτώσεις, που καταφέρνει να περικλείσει τις βασικές παραμέτρους της καθεμιάς μέσα κυριολεκτικά σε δύο-τρεις σελίδες την κάθε μία.
Η Μζία, λοιπόν, η Λία, η Μερίτα, η Αλκέτα, η Ντόντο, η Μικαέλα, η ΄Αλμα και η Καλίνκα. ΄Αλλη έμεινε στη χώρα μας κάνοντας μια ταπεινή και στερημένη, αλλά αξιοπρεπή ζωή, άλλη πέτυχε και άπλωσε τα φτερά της, άλλη τράβηξε πιο πέρα, βαθιά στην Ευρώπη και άλλη γύρισε πίσω στην πατρίδα.
Όλοι τις ξέρουμε αυτές τις γυναίκες με αυτά ή με άλλα ονόματα. Η Μαργαρίτα Ματάτση τις παίρνει από τη χώρα προέλευσης ώς τη χώρα προορισμού -μια και μιλάμε για υπάρξεις που η ιστορία τις μετέτρεψε σε εμπόρευμα- και με τη λιτή περιεκτική αφήγησή της τις μετατρέπει σε μορφές αντιπροσωπευτικές μιας ολόκληρης κατηγορίας, δίνοντάς τους μια διαχρονικότητα και κάνοντάς τες σύμβολα.
Ο αναγνώστης διαβάζει κάτι λιτό και περιεκτικό, αλλά ωθείται αβίαστα να σκεφτεί και άλλα, πολύ περισσότερα πράγματα.
Το αποτέλεσμα είναι άκρως θετικό."
ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΟΜΙΛΊΑ ΤΗΣ ΠΟΙΗΤΡΙΑΣ ΜΙΝΑΣ ΠΕΤΡΟΥ-ΒΕΝΕΤΣΑΝΟΥ ΓΙΑ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΗΣ ΜΑΡΓΑΡΙΤΑΣ ΦΡΟΝΙΜΑΔΗ – ΜΑΤΑΤΣΗ
“Τα κορίτσια του πορτμπαγκάζ» και άλλα διηγήματα.
"Από τις εκδόσεις «Καταγράμμα», Κόρινθος, 2024, κυκλοφόρησε το νέο βιβλίο της Μαργαρίτας Φρονιμάδη-Ματάτση, με τον κινηματογραφικό τίτλο «ΤΑ ΚΟΡΙΤΣΙΑ ΤΟΥ ΠΟΡΤ ΠΑΓΚΑΖ» και άλλα διηγήματα.
Το εξώφυλλο και οπισθόφυλλο του βιβλίου είναι εξόχως εντυπωσιακά και καλαίσθητα, τα ίδια δε συναισθήματα θαυμασμού μας διακατέχουν και από τις ένθετες στο βιβλίο εικαστικές δημιουργίες της σπουδαίας αείμνηστης συμπατριώτισσάς μας Ευφροσύνης Χαστούπη-Παρούση. Οι πανέμορφες γυναίκες -μόνιμο ζωγραφικό μοτίβο της, ένα κράμα Νεραϊδογέννητων με ουράνια Αγγελική Μορφή, μάς μαγνητίζουν και συντηρούν το βλέμμα στην απόλυτη ομορφιά της αιωνιότητας των χρόνων. Μάς παραπέμπουν στην Αναγέννηση του Λεονάρντο Ντα Βίτσι, που τόσο θαύμαζε και που άντλησε την έμπνευση της η Κορίνθια ζωγράφος μας. Έργα της κοσμούν την Κόρινθο στο Δημοτικό Θέατρο Κορίνθου «Θωμάς Θωμαϊδης», τα ψηφιδωτά της κοσμούν τους πεζόδρομους και τις πλατείες της Κορίνθου, ενώ άλλα έργα εκτίθενται εκτός Κορίνθου, εντός και εκτός Ελλάδας.
(ΠΙΝΑΚΑΣ ΤΗΣ ΖΩΓΡΑΦΟΥ ΠΟΥ ΑΠΕΙΚΟΝΙΖΕΙ ΤΟ ΔΡΑΜΑ ΤΩΝ ΑΓΝΟΟΥΜΕΝΩΝ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ-ΚΟΣΜΕΙ ΤΗΝ ΠΙΝΑΚΟΘΗΚΗ ΤΗΣ ΛΑΡΝΑΚΑΣ)
Η Συγγραφέας Μαργαρίτα Φρονιμάδη-Ματάτση αφιερώνει ως ένδειξη μέγιστης τιμής το βιβλίο της, στην μνήμη της Κορίνθιας ζωγράφου Ευφροσύνης Χαστούπη-Παρούση.
Το βιβλίο προλογίζει με έναν μεστό και καίριο λόγο, ο καταξιωμένος Συγγραφέας, Πρόεδρος της Εταιρείας Κορινθίων Συγγραφέων , Δρ. Φιλολογίας κ. Γιάννης Δ. Μπάρτζης.
Η συγγραφέας γεννήθηκε το 1955 στη Στιμάγκα Κορινθίας και σπούδασε Αχιτεκτονική στη Φλωρεντία. Από το 1980, εγκατεστημένη στην Κόρινθο, εργάζεται και ασχολείται ενεργά με λογοτεχνικά, πολιτιστικά, κοινωνικοπολιτικά θέματα και προβλήματα του τόπου της. Συγγραφέας, ποιήτρια και δημοσιογράφος, πρωτοστάτησε στην ίδρυση του Σωματείου Λόγου και Τέχνης «ΑΛΚΥΟΝΙΔΕΣ», διατελώντας επί σειρά ετών Πρόεδρος ή Γ. Γραμματέας του, ενώ κατά τη διετία 2014-2016 διετέλεσε Αντιπρόεδρος της Εταιρείας Ελλήνων Λογοτεχνών και είναι ιδρυτικό μέλος της Εταιρείας Κορινθίων Συγγραφέων,
Ως Πρόεδρος του Συλλόγου Γυναικών Κορίνθου από το 1981 μέχρι το 1991, εργάστηκε ενεργά για τα δικαιώματα και την χειραφέτηση των γυναικών. Έχει παρουσιάσει έργα πολλών Κορίνθιων και ξένων λογοτεχνών, ανθολογήθηκε και βραβεύτηκε επανειλημμένα για τα έργα της στην Ελλάδα και το εξωτερικό.
Η συγγραφέας, μια παρουσία σεμνή, προσιτή, δοτική και πρόθυμη με την εύληπτη και ρέουσα γραφή της στον εναγκαλισμό με τους συνανθρώπους της, μάς κάνει κοινωνούς των πολλαπλών και ποικίλων αγωνιστικών, ανθρωπιστικών, πολιτιστικών και λογοτεχνικών προθέσεων και στόχων της δυναμικής, αλλά συγχρόνως και ευγενικής κατάθεσης και προσέγγισής τους.
Είναι παντρεμένη με τον Αρχιτέκτονα Βαγγέλη Ματάτση, ο οποίος στέκεται πάντα αρωγός σε κάθε Λογοτεχνική, πολιτιστική και κοινωνική δραστηριότητά της, όντας κι εκείνος συμμέτοχος σε αυτές, π.χ. στον ΣΥΛΛΟΓΟ ΗΠΕΙΡΩΤΩΝ ΚΟΡΙΝΘΙΑΣ «Η ΠΙΝΔΟΣ», στην εφημερίδα «ΗΠΕΙΡΩΤΙΚΑ ΝΕΑ» κ.λ.π., καθώς κατάγεται από το ιστορικό Πέτα Άρτας.
Η Μαργαρίτα Φρονιμάδη-Ματάτση έχει εκδώσει 6 ποιητικές συλλογές, 3 μεταφράσεις ξένων λογοτεχνών και 1 δοκίμιο «ΧΡΕΩΣΤΕΣ ΣΤΑ ΝΙΑΤΑ»-αφιέρωμα στην ποιήτρια της νιότης της και μούσα του Κωστή Παλαμά, Λιλή Ιακωβίδη.
Το νέο της βιβλίο «ΤΑ ΚΟΡΙΤΣΙΑ ΤΟΥ ΠΟΡΤ ΠΑΓΚΑΖ» χωρίζεται σε 3 ενότητες.
Στην πρώτη ενότητα, με τον ομώνυμο τίτλο με ξενικά μικρά ονόματα των πρωταγωνιστριών-μεταναστών: η Μζια, η Λία, η Ντόντο οι Γεωργιανές, η Μερίτα, η Αλκέτα και η Άλμα οι Αλβανέζες, η Μικαέλα η Ρουμάνα, η Καλίνκα η Βουλγάρα, με όνειρα για μια καλλίτερη μοίρα στην ζωή τους, γνώριμες ιστορίες και αληθινές με τα υπέρ και τα κατά τους, η συγγραφέας δίνει στην γραφή της ευαισθησία στον καημό των μεταναστών και με ποιητικό λόγο όπου χρειάζεται. Η καθημερινότητα είναι ανήφορος δύσκολος στα ανεξερεύνητα βήματά τους. Άλλοι μετανάστες καταθέτουν την εκμετάλλευση που υφίστανται και άλλοι καταθέτουν την ευγνωμοσύνη τους για την χώρα που τους στέγασε με αγάπη και κατανόηση.
Στη δεύτερη ενότητα του βιβλίου της «ΤΟΥ ΧΡΟΝΟΥ ΔΙΑΣΠΑΡΤΕΣ ΨΗΦΙΔΕΣ» υπάρχουν προσωπικές της ιστορίες. Αφηγείται με πειστικότητα και την ευαισθησία της νεανικής ανάμνησης και ανεμελιάς προσωπικά της βιώματα και οράματα, αλλά και των ηρώων της, που άλλοτε τα επιτυγχάνουν και άλλοτε διαψεύδονται στο πέρασμα των χρόνων.
Στην τρίτη ενότητα του βιβλίου «ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΓΡΑΦΗΣ», στα κείμενά της υπάρχει άρτιος ποιητικός λόγος π.χ. στο διήγημά της «Η ΑΠΩΛΕΙΑ» και ακόμη στα διηγήματά της «ΑΝ Η ΑΓΑΠΗ ΜΟΥ ΗΤΑΝ ΖΩΟ» και «ΑΝ Η ΑΘΗΝΑ ΗΤΑΝ ΖΟΥΓΚΛΑ».
Στο τέλος του βιβλίου της αναφέρεται «ΕΙΣ ΜΝΗΜΗΝ ΕΥΦΡΟΣΥΝΗΣ» με τα εργοβιογραφικά στοιχεία και τις επιτυχίες των έργων της ζωγράφου και την ευρείαν αποδοχή τους. Παρατίθενται και οι «ΑΠΟΨΕΙΣ ΤΗΣ ΕΥΦΡΟΣΥΝΗΣ ΧΑΣΤΟΥΠΗ-ΠΑΡΟΥΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΕΧΝΗ», η οποία χαρακτηριστικά πίστευε ότι «ο Αληθινός καλλιτέχνης είναι ένας άνθρωπος που ζει με πληρότητα, αρμονικά, που δεν ξεχωρίζει την τέχνη του από την ζωή του.».
....................................................................................................................
ΜΑΡΓΑΡΙΤΑ ΜΑΣ, ΚΑΛΗ ΕΠΙΤΥΧΙΑ ΚΑΙ ΚΑΛΟΤΑΞΙΔΟ ΝΑ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΣΟΥ. ΤΑ ΘΕΡΜΑ ΜΑΣ ΣΥΓΧΑΡΗΤΗΡΙΑ! ΜΕ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΑΙ ΑΓΑΠΗ
*Μίνα Πέτρου – Βενετσάνου
Θεατρική Συγγραφέας - Ποιήτρια
ΑΠΟ ΤΗΝ ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΣΥΓΓΡΑΦΕΑ-ΠΟΙΗΤΗ -ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΥ ΚΑΙ ΕΥΘΥΜΟΓΡΑΦΟΥ ΓΙΑΝΝΗ ΣΙΩΚΟΥ
"Το βιβλίο που παρουσιάζουμε σήμερα έρχεται να μας ξαφνιάσει ευχάριστα, καθώς η έκπληξη που το συνοδεύει έχει τη γοητεία του αναπάντεχου• μια γοητεία που εμφανίζεται μπροστά μας ως αποτέλεσμα μιας αξιομνημόνευτης λογοτεχνικής στροφής!
Η Μαργαρίτα Φρονιμάδη Ματάτση, χρόνια τώρα συνομιλήτρια της ποίησης, με σημαντικές συλλογές και αξιοσημείωτες μεταφράσεις ή εργασίες ποιητικού ενδιαφέροντος, έρχεται τώρα να στρέψει το βλέμμα της στον πεζό λόγο.
Βέβαια, ανάμεσα στο ένα είδος και στο άλλο υπάρχει κάτι βαθιά συγγενικό• η κοινή ανάγκη να αποκαλυφθεί το αόρατο, να ειπωθεί το ανείπωτο, να αποκτήσει σχήμα το άμορφο, να μεταμορφωθεί η εμπειρία σε εικόνα, σε νόημα το συναίσθημα.
Κι όμως τούτο το γεφύρωμα, τούτο το πέρασμα, ούτε εύκολο είναι, ούτε αυτονόητο. Θέλει χάρισμα να είσαι ποιητής και να μπορείς να εκτεθείς στο ξάγναντο της αφήγησης με την παρακινδυνευμένη πρόκληση του άπλετου χώρου . Η Μαργαρίτα Φρονιμάδη Ματάτση, «αφιππεύοντας από τον μυθικό Κορινθιακό Πήγασο» - όπως ευφυώς παρατηρεί στον πρόλογο της συλλογής ο πρόεδρος της Εταιρείας Κορινθίων Συγγραφέων κ. Γιάννης Μπάρτζης – τολμά και στρέφεται στον πεζό λόγο, επιλέγοντας, μια ιδιαίτερα δύσκολη εκδοχή του: Το διήγημα, και μάλιστα την ακόμα πιο δύσκολη μορφή του• αυτή της μικρής φόρμας, καθώς κάποιες αφηγήσεις δεν ξεπερνούν τις 3 σελίδες η αν θέλετε τις 600, λέξεις, περίπου.
Στη συλλογή «Τα κορίτσια του πορτ-μπαγκάζ», η ποιήτρια ως συγγραφέας πλέον, αφήνει τον στίχο να χαμηλώσει τη φωνή του και να γίνει ιστορία. Όχι για να χαθεί, αλλά για να ξαναβρεί τον εαυτό του σε άλλη διάσταση .
ΤΕΣΣΕΡΙΣ ΕΝΟΤΗΤΕΣ
Το βιβλίο ξεδιπλώνεται σε τέσσερις θεματικές ενότητες: «Τα κορίτσια του πορτμπαγκάζ» ( που έδωσαν τον τίτλο και στο ίδιο το βιβλίο ) , «Του χρόνου διάσπαρτες ψηφίδες», «Ασκήσεις γραφής» και «Εις μνήμην Ευφροσύνης».
Μέσα από 24 διηγήματα, η συγγραφέας υφαίνει ιστορίες που άλλοτε θροΐζουν σαν ζωογόνες ανάσες και άλλοτε βοούν σαν αφύπνισης ράπισμα. Στο τέλος της συλλογής ενσωματώνεται ένα τρυφερό αφιέρωμα: το πορτρέτο της ζωγράφου Ευφροσύνης Χαστούπη-Παρούση , μαζί με τις προσωπικές της σκέψεις για την τέχνη, που αποκαλύπτουν το εσωτερικό της βλέμμα στον κόσμο και την ύλη του ονείρου. Η συγγραφέας, συγκινητικά πιστή στη μνήμη της, αφιερώνει ολόψυχα το βιβλίο της σε αυτήν, καθώς οι σελίδες του, κοσμούνται από 24 εξαιρετικούς πίνακες της ζωγράφου.
ΠΡΩΤΗ ΕΝΌΤΗΤΑ
Σην πρώτη ενότητα, οκτώ διηγήματα φέρουν τα ονόματα οκτώ γυναικών:
Μζία μια γυναίκα από τη Νότια Οσετία, παίρνει τη δύσκολη απόφαση να εγκαταλείψει την πατρίδα της εν μέσω της βίαιης διάλυσης της Σοβιετικής Ένωσης και των εθνοτικών συγκρούσεων που ξεσπούν στον Καύκασο. Το διήγημα ακολουθεί τα βήματά της μέσα στο παγωμένο πρωινό του Τσχινβάλι, ενώ γύρω της καταρρέουν σύνορα, σχέσεις και βεβαιότητες. Με τις αποσκευές της γεμάτες μνήμες και φόβους, φεύγει αναζητώντας ένα νέο φως, ένα μέλλον σε τόπο άγνωστο, αλλά ίσως λιγότερο εχθρικό από την ίδια της την πατρίδα.
Ντόντο
Μια αριστοκρατικής μορφής γυναίκα από τη Γεωργία εργάζεται ως αποκλειστική νοσοκόμα σε χωριό της Ηπείρου. Με αξιοπρέπεια, αγάπη και ήθος, στηρίζει ηλικιωμένους και ανοίγει τον δρόμο και σε άλλες συμπατριώτισσές της. Πεθαίνει ξαφνικά, λίγο πριν τη βάρδια της, γαλήνια όπως έζησε.
Καλίνκα
Η Καλίνκα, από τη Βουλγαρία, φτάνει στην Ελλάδα για μια καλύτερη ζωή. Μεθοδική και κομψή, προοδεύει επαγγελματικά και μετατρέπεται σε σύμβολο δυναμικής και ανεξάρτητης γυναίκας που υπερβαίνει σύνορα και στερεότυπα.
Λία
Η Λία φεύγει από την πατρίδα της κυνηγώντας την ελπίδα, σε έναν κόσμο που καταρρέει. Το ταξίδι της προς την Ελλάδα είναι μια σύγχρονη Οδύσσεια γεμάτη κινδύνους, μέχρι που φτάνει εξουθενωμένη, χωρίς φωνή και υπόσταση, στην άγνωστη Αθήνα.
Στα τέσσερα επόμενα διηγήματα της ενότητας - εξίσου πυκνά και περιπετειώδη - η συγγραφέας, με αφορμή τη ζωή των ηρωίδων της, καταπιάνεται με σύγχρονες θεματικές: Στην ιστορία τής Μερίτα από την Αλβανία καυτηριάζει την αχαριστία. Και σε αυτήν της Αλκέτα αφηγείται το επικίνδυνο πέρασμα μιας Αλβανίδας στα ελληνικά σύνορα.
Στην ιστορία της Μικαέλα αποκαλύπτει τα διλήμματα και τις ηθικές εκτροπές μιας Ρουμάνας, που προδίδει τη φιλία για προσωπικό όφελος. Ενώ σε αυτή της Άλμα μιλά για τη διάψευση του ονείρου τής μετανάστευσης και στην επιθυμία φυγής σε άλλη χώρα.
ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΚΟ ΣΧΟΛΙΟ
Διαβάζοντας τις ιστορίες αυτών των κοριτσιών διαπιστώνουμε άμεσα ότι τίτλος της συλλογής «Τα κορίτσια του πορτ-παγκάζ» δεν επιλέχθηκε τυχαία. Και μόνο που το ακούς, κάτι σφίγγεται μέσα σου. Γιατί ποιος είναι ο χώρος του πορτ-παγκάζ; Είναι εκεί όπου βάζουμε τις βαλίτσες. Τα αντικείμενα. Ό,τι, δηλαδή, δεν είναι απαραίτητο να έχει θέση, φωνή, ζωή. Ό,τι δεν χρειάζεται να βλέπει ή να το βλέπουν. Έτσι ακριβώς ταξίδεψαν κι αυτές οι γυναίκες. Όχι μόνο κυριολεκτικά - αλλά και μεταφορικά. Σαν φορτία. Σαν βαριά, αμίλητα πακέτα που μεταφέρονται από χώρα σε χώρα χωρίς να ρωτηθούν ποτέ αν αντέχουν. Σαν άψυχα σώματα που στοιβάχτηκαν στα πλοία, στα λεωφορεία, στα δωμάτια της σιωπής. Κι όταν έφτασαν στον τόπο που θα γινόταν η «νέα πατρίδα» τους, δεν τις περίμενε ούτε τιμή, ούτε θέση, ούτε φως. Τις περίμενε η καχυποψία. Η αμφισβήτηση. Η σιωπηλή απόρριψη. Βρέθηκαν να φροντίζουν άλλους, χωρίς να έχει φροντίσει κανείς για τις ίδιες. Να καθαρίζουν σπίτια, χωρίς να έχουν ένα δικό τους να ξεκουραστούν. Να δουλεύουν με το σώμα, ενώ η ψυχή παρέμενε εξόριστη.
Το αν ή αν θα τις κλείσουμε ξανά πίσω, στο πορτ-παγκάζ της ζωής, η θα τους προσφέρουμε μια καλύτερη θέση στην κοινωνία, αποτελεί, πλέον, το δικό μας πολιτικό, το δικό μας ανθρώπινο ερώτημα.
ΩΣ ΕΔΩ 9 λεπτά
Ώρα, όμως, να ακούσουμε ένα απόσπασμα από την ποιήτρια Ευαγγελία Πανούση και να δούμε πώς η Μαργαρίτα Φρονιμάδη - Ματάτση αγγίζει το πιο ανθρώπινο και εύθραυστο σημείο του ταξιδιού της φυγής… Εκείνη τη σιωπηλή, αλλά σπαρακτική στιγμή που οι γυναίκες αυτές – νεαρές, ανυπεράσπιστες, γεμάτες φόβο και ανασφάλεια – αφήνουν πίσω τους την πατρίδα, όχι γιατί το θέλησαν, αλλά γιατί η ζωή τούς το επέβαλε. Πολιτικές αναταραχές, κοινωνικοί αποκλεισμοί, καταστάσεις που δεν αντέχονταν άλλο. Και μέσα σ’ αυτή την εσωτερική τρικυμία, διασχίζουν άγνωστα τοπία, σύνορα, γλώσσες, να φτάσουν στην Ελλάδα , ελπίζοντας πως εδώ, ίσως, κάτι θα ανθίσει ξανά.
ΕΠΌΜΕΝΕΣ ΕΝΟΤΗΤΕΣ
Στις επόμενες ενότητες με τίτλους «Του χρόνου διάσπαρτες ψηφίδες» και «Ασκήσεις γραφής», ξεδιπλώνονται δεκαέξι ακόμη αφηγήματα, που το καθένα με τη δική του ξεχωριστή ματιά λειτουργεί ως καθρέφτης ευρύτερων κοινωνικών και πολιτικών προβληματισμών. Η συγγραφέας τολμά να θίξει ζητήματα ταμπού –όπως η παιδική σεξουαλική κακοποίηση ή η εμπειρία της ομοφυλοφιλίας – χωρίς διδακτισμό, με σεβασμό στη δυσκολία αλλά και με καθαρό βλέμμα στην αλήθεια. Παράλληλα, παρακολουθούμε τον αγώνα της γυναίκας απέναντι σε καταπιεστικές συνθήκες, είτε πρόκειται για τον ψυχολογικό πόνο μιας έκτρωσης, είτε για την αφύπνιση της πολιτικής της συνείδησης μέσα σε ένα αυταρχικό καθεστώς. Δεν λείπουν και μορφές αγωνιστών, πρόσωπα που κουβαλούν μια βαθιά πίστη στην κοινωνική αλλαγή και ενεργούν με συνέπεια στις ιδέες τους. Όμως και σε πιο ήπιους τόνους, αναγνωρίζουμε το ανθρώπινο πρόσωπο της αντοχής, της εγκαρτέρησης και της ψυχικής μεταμόρφωσης. Τέλος, η αγάπη για τα ζώα και η καταφυγή στη φαντασία δεν παρουσιάζονται ως φυγές, αλλά ως ουσιαστικές δυνάμεις ψυχικής ενδυνάμωσης. Μέσα από όλα αυτά, ο αναγνώστης δεν καλείται απλώς να παρατηρήσει• ενθαρρύνεται να στοχαστεί, να αμφισβητήσει και –ίσως– να μετατοπίσει τη θέση του απέναντι στην κοινωνική πραγματικότητα.
Καθώς, όμως , η κλεψύδρα του χρόνου αδειάζει – μαζί ίσως με τη δική σας υπομονή – θα σας οδηγήσω σε τρεις ιστορίες, σαν τελευταία στάση ενός περιπάτου στον κόσμο των διηγημάτων. Τυχαία τις διάλεξα… Ίσως γιατί αυτές μου έμειναν σαν απόηχος στο μυαλό.
Μουλάτα
Ένας Ευρωπαίος διπλωμάτης, μέσα στη μέθη μιας βραζιλιάνικης νύχτας, αφήνεται σε ένα πάθος με μια άγνωστη μουλάτα – ένα «δώρο» που, πίσω από τον αισθησιασμό του, θέτει σιωπηλά ερωτήματα για τον έρωτα και τον εξωτισμό.
Το φονικό αεροπλάνο
Ένας Έλληνας της διασποράς γυρίζει στην πατρίδα με τη γυναίκα του, γεμάτος λαχτάρα, μα ένα αεροπορικό ατύχημα σβήνει τα πάντα –πριν καν προλάβουν να ανταλλάξουν μια τελευταία ματιά. Ένα διήγημα λυρικό και πικρό, που μας θυμίζει πόσο εύθραυστη είναι η ζωή. Πόσο αφελώς σχεδιάζουμε το αύριο, αγνοώντας πως ο χρόνος δεν συγχωρεί καθυστερήσεις.
Ο καθρέφτης της Φρύνης
Η Φρύνη, μόνη στο Παρίσι, κοιτά κάθε μέρα έναν καθρέφτη που όλο και την αρνείται, καθώς αναρωτιέται αν έζησε αληθινά ή αν έμεινε τελικά εξόριστη μέσα στις σκιές της ίδιας της ζωής της.
ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΗ ΜΑΤΙΑ
Η συγγραφέας, αν και για πρώτη φορά καταπιάνεται με τον πεζό λόγο, δείχνει από την πρώτη κιόλας σελίδα πως γνωρίζει σε βάθος τις απαιτήσεις της μικρής φόρμας. Κι όχι μόνο αυτό. Δείχνει, ακόμα, πως εξουσιάζει τα δημιουργήματά της , καθώς αυτά υψώνονται σαν μικρά, καλοδομημένα οικοδομήματα.
Για όσους δεν ξέρουν, η Μαργαρίτα σπούδασε στη Ρώμη αρχιτεκτονική και αυτές οι σπουδές είναι φανερό ότι βρήκαν την αντανάκλασή τους τώρα και στα διηγήματά της. Θα έλεγα ότι το κάθε ένα από αυτά έχει γερά θεμέλια νοηματικά, με κολόνες σταθερές που αντέχουν το βάρος των θεμάτων της, και με επιστέγασμα ένα συμπυκνωμένο, καθαρό μήνυμα, που αγγίζει τον αναγνώστη χωρίς να το φωνάζει.
Είναι, δε, αυτή η αίσθηση κατασκευής –ακριβώς όπως σε ένα αρχιτεκτονικό σχέδιο– που κάνει τα κείμενά της να στέκονται με αυτοτέλεια και συνοχή, να έχουν αρχή, μέση και τέλος, να προσφέρουν μια ολοκληρωμένη εμπειρία ανάγνωσης.
Ο λόγος της είναι δωρικός –λιτός, χωρίς φτιασίδια, χωρίς περιττά λεκτικά στολίδια– και γι’ αυτό βαθιά ουσιαστικός. Η σαφήνεια με την οποία προσεγγίζει ακόμη και τις πιο δύσκολες ή ευαίσθητες θεματικές δείχνει εσωτερική πειθαρχία και αφηγηματική αυτογνωσία. Δεν υπάρχει τίποτε δήθεν, τίποτε πομπώδες· οι περιγραφές της είναι γλαφυρές, αλλά ποτέ κραυγαλέες. Σχεδιάζει με λέξεις, όχι μόνο εικόνες, αλλά και ψυχικές καταστάσεις, αδιόρατα συναισθήματα, ρωγμές στις ανθρώπινες σχέσεις!
Η συγγραφική της φωνή είναι ήδη διακριτή: στοχαστική, ανθρώπινη, τρυφερή, με ήθος και εσωτερικό ρυθμό. Μια φωνή που μας κάνει να αναμένουμε με ενδιαφέρον τη συνέχεια.
Αγαπητή Μαργαρίτα,
Στο όμορφο λογοτεχνικό σου ταξίδι - που πλέον έχει περάσει σε πρωτοεπισκέψιμους χώρους πεζογραφικής δημιουργίας - εύχομαι να οδηγείς πάντα με ανοιχτές τις αποσκευές της ευαισθησίας και να συνεχίσεις να δίνεις «πρώτη θέση» σε ό,τι αξίζει να ταξιδεύει στο φως.
Την εκδήλωση έκλεισε με την αντιφώνησή της η συγγραφέας:
"Με πολύ μεγάλη χαρά αλλά και περισσή αγωνία εναποθέτω σήμερα στην αυστηρή σας κρίση τα «κορίτσια μου».
Οκτώ κορίτσια που κίνησαν από μακριά και πέρασαν συμπληγάδες ώσπου να καταλήξουν με ακμαίο και υψηλό ηθικό στη θαλπωρή της ελληνικής περίθαλψης και φιλοξενίας.
Κορίτσια που ήρθαν και συμπλήρωσαν το παζλ της δικής μας καθημερινότητας με χρώμα και συναίσθημα, με κοινωνικότητα και ανθρωπιά. Κορίτσια της διπλανής πόρτας που μας ενέπνευσαν και μας έδωσαν το έναυσμα της δημιουργικής γραφής.
Ευγνώμων σήμερα απέναντί τους , όπως άλλωστε ευγνωμονώ κάθε πηγή έμπνευσης, καρτερώ εναγώνια και την δική τους αντίδραση σε τούτη την αδιάκριτη διείσδυση στα ενδότερα του βίου τους αλλά και του δικού μου βίου εν πολλοίς, όπως θα διαπιστώσετε διαβάζοντας τα άλλα διηγήματα, που περιλαμβάνονται στις δυο τελευταίες ενότητες.
Όταν ξεκίνησα να γράφω για τα κορίτσια του πορτμπαγκάζ μοιραία συναπαντήθηκα με τα κορίτσια της αγαπημένης Κορινθίας Ζωγράφου Ευφροσύνης Χαστούπη -Παρούση κι είναι αυτός ο
λόγος της αρμονικής τους σύζευξης μέσα σε τούτο το βιβλίο.. Σχεδόν 15 χρόνια μετά το θάνατο της ζωγράφου χαίρομαι που μπόρεσα επιτέλους να υλοποιήσω την υπόσχεση που της έδωσα όταν ακόμα ζούσε.
Εύχομαι και ελπίζω να σας αγγίξουν τα γραφόμενά μου και να φύγετε από εδώ ικανοποιημένοι για τον χρόνο που μας αφιερώσατε.
Ευχαριστώ από καρδιάς όλους εσάς που με τιμήσατε με την παρουσία σας. Ιδιαίτερα ευχαριστώ:
•Τον Δήμαρχο, το Δημοτικό Συμβούλιο και τον υπέυθυνο για την διάθεση του Θεάτρου Βασίλη Μπαλάφα.
• Τον πρόεδρο κα το ΔΣ της Εταιρείας Κορινθίων συγγραφέων για τη στήριξή τους και την διοργάνωση
• Την πρόεδρο και το Δ.Σ. Του αγαπημένου μου Σωματείου Λόγου & Τέχνης “ΑΛΚΥΟΝΙΔΕΣ” για την συνδιοργάνωση και τον συντονισμό
•Τον πρόεδρο του Συλλόγου Ηπειρωτών Κορινθίας “η Πίνδος” για τον χαιρετισμό του
• τους εξαίρετρους ομιλητές, την αγαπητή ποιήτρια και θεατρική συγγραφέα κ. Μίνα πέτρου-Βενετσάνου, τον φίλο ποιητή συγγραφέα και
δημοσιογράφο κ. Γιάνη Σώκο, αλλά και τον απόντα Φώντα Λάδη για τις πολύ ευνοϊκές και θετικές εισηγήσεις τους καθώς και την ηρωίδα του βιβλίου , μιά από τις πολλές, που ακούει στο όνομα Καλλίνα και που κατάφερε να πάρει ρεπό από την εργασία της και να είναι απόψε εδώ, μαζί μας.
•το υπέροχο μουσικό σχήμα των 4 εποχών με τον κιθαρίστα Γιώργο Λυκίδη επικεφαλής και την φίλη ποιήτρια-παραμυθογράφο Ευαγγελία Πανούση για την φιλική, καλλιτεχνική τους συμμετοχή.
• τον Νίκο και τον Βαγγέλη Ματάτση για την τεχνική και την όλη παρασκηνιακή υποστήριξη και τέλος
•τον κ. Σπύρο Παρούση σύζυγο της αείμνηστης ζωγράφου Ευφροσύνης Χαστούπη, καθώς και τον γιό τους, για την σημερινή τους παρουσία.
Εύχομαι σε όλους καλή συνέχεια με ΥΓΕΙΑ – ΕΜΠΝΕΥΣΗ και ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ!
Σας ΕΥΧΑΡΙΣΤΏ ΠΟΛΥ"
Εγγραφή σε:
Σχόλια ανάρτησης (Atom)












































Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου